Tết Cổ Truyền Ở Việt Nam Và Nhật Bản Có Gì Giống Nhau?

Thông Tin Nhật Bản

Ở nước Nhật Bản, tết được xem như là 1 ngày lễ lớn và quan trọng nhất. Người Nhật Bản trước đây cũng ăn tết Âm lịch như Việt Nam. Nhưng đến năm 1873 , Nhật Bản tiến hành công cuộc đổi mới, Người Nhật chuyển sang ăn tết Dương lịch. Vì vậy ngày tết truyền thống ở Nhật Bản được chuyển sang ngày mồng 1,2,3 tháng 1 dương lịch.

 Ở xứ sở Hoa Anh Đào Oshogatu là dịp để người dân Nhật chào đón năm mới. Toshigamisam- được người dân nơi đây coi như là một vị thần mang lại những điều may mắn về  tiền tài, thịnh vượng, sức khỏe và tài lộc.

Kadomatsu và cây nêu ngày tết Nhật Bản

Những ngày gần tết, người Nhật Bản dù bận rộn nhưng vẫn dành nhiều thời gian để có thể tự tay quét dọn nhà cửa thật sạch sẽ đón tết. người Nhật có quan niệm rằng lau dọn nhà cửa như vậy sẽ giúp rửa sạch những gì không may mắn của năm cũ và đón chào năm mới. Trên những đường phố tại Nhật cũng đều được lau dọn sạch sẽ nhất có thể để đón một năm mới đến.

Đường phố Nhật Bản ngày tết
Đường phố Nhật Bản ngày tết được quét dọn rất sạch sẽ

Còn người Việt mình lại có phong tục trồng cây nêu những ngày tết, thì ở Nhật Bản người ta thường đặt 2 bó cây hai bên cửa trước nhà,và họ gọi đó là Kadomatsu. Theo người Nhật thì hai bó cây này dùng để diệt trừ ma quỷ và đón may mắn về nhà mình.

Kadomatsu gồm có 3 ống tre vắt chéo trong cùng một cành thông. Ba ống tre đó được xếp từ cao xuống thấp,nó được xem là 1 chiếc thang để đón thần Toshigamisam vào nhà.Với người Nhật, hạnh phúc không thể chia đều nên những cành thông bên ngoài phải là số lẻ. Người Nhật Bản thường chọn cành thông rất tươi xanh, sắc nhọn nó tượng trưng sự thanh tao và đầy sức sống, diệt trừ ma quỷ của người Nhật.

Người Nhật thường treo Shimekazari trong nhà, ở bàn thờ hay dưới các vòm cửa và được người Nhật coi như là một loại bùa ngăn không cho ma quỷ vào nhà của họ. Kadomatsu và Shimekazari là hai thứ được trang trí cho đến hết ngày mùng 7 tháng 1.Theo thủ tục thì người Nhật khi hết tết họ sẽ mang hai vật này đến chùa hoặc đốt trước cửa nhà giống như người Việt mình hóa vàng sau ngày tết.

Ở Nhật Bản người ta thường không đặt bàn thờ ở trong nhà, mà họ thờ cúng tổ tiên ở đền, chùa. Chỉ có dịp lễ tết người Nhật mới đặt bàn thờ trong nhà.Trong ngày tết của người Nhật , bàn thờ của họ không thể thiếu được những món ăn truyền thống như : Bánh gạo Mochi, đỗ đen và cam, hạt dẻ, quả hồng, cá trích. 

Người Nhật thường đoàn tụ vào các dịp lễ tết và đi chùa.

Ở Nhật Bản họ cũng chịu ảnh hưởng rất nhiều văn hóa của phương Tây. nhưng họ vẫn giữ được nét truyền thống văn hóa của mình và không bị ảnh hưởng nhiều văn hóa của nước khác. Vào đêm giáng sinh, họ không đi chơi và cũng không tổ chức đón lễ giáng sinh. Chỉ có một số thanh niên ra đường  để đến những điểm được trang trí ánh sáng để chụp ảnh, vì vậy không có cảnh người chen lấn hay tắc đường ở Nhật vào những dịp lễ.

Trong những ngày lễ Tết ở Nhật Bản, dù đi đâu, ở đâu hay làm gì thì họ vẫn trở về quây quần,sum họp bên gia đình và người thân. Bữa cơm tất niên chính là một bữa cơm đông đủ các thành viên trong gia đình và được chuẩn bị kỹ lưỡng nhất trong năm và thường được làm vào Đêm giao thừa cũng là lúc mọi người trong nhà đông đủ nhất.

Bữa cơm gia đình trong đêm giao thừa ở Nhật
Bữa cơm gia đình trong đêm giao thừa ở Nhật

Và món ăn không thể thiếu trong đêm giao thừa  của người Nhật là Toshikoshi Soba. Đây là loại sợi mì dài, dai làm từ lúa mạch và gạo. Theo người Nhật quan niệm trong đêm giao thừa họ ăn những sợi mì dài nó có ý nghĩa như là chuyển giao từ năm cũ sang năm mới, cũng là tượng trưng cho tuổi thọ và sự may mắn.

Sau khi kết thúc bữa cơm tất niên, mọi người sẽ đến các đền, chùa gần nhà để cùng nhau đón giao thừa. Tại đây họ sẽ tung đồng xu vào các hòm công đức được đặt tại cửa tạo ra những tiếng leng keng rất thú vị.

Khi thời khắc giao thừa đến thì chuông của các đền, chùa trên toàn đất nước Nhật Bản sẽ đồng loạt vang lên đủ 108 tiếng. Tiếng chuông vang 108 tiếng để xua đuổi 108 ham muốn trần tục khiến cho con người phải khổ sở. Có thể nói Nhật Bản có một nền văn hóa rất độc đáo và riêng biệt, những ai có mặt tại thời điểm này sẽ cảm nhận được sự thiêng liêng và thoát tục nơi đây.

Sau khi đi lễ chùa xong mọi người thường rút quẻ, nếu may mắn họ rút được quẻ lành thì sẽ mang về nhà, cò nếu rút phải quẻ xấu thì sẽ buộc lên cành cây ngay tại chùa để tránh những điều không may mắn đến với mình.

Những hành động đầu tiên và khai bút của người Nhật.

Cũng như Việt Nam, người Nhật cũng  rất chú trọng đến những hành động, lời nói đầu tiên sau thời điểm giao thừa vì họ cho rằng đó sẽ là những hành động, lời nói đầu mang tính biểu tượng và sẽ mang lại may mắn hoặc xui xẻo cho cả năm mới.

Sáng mồng 1 tết, người Nhật thường dậy rất sớm để đón ánh mặt trời đầu tiên với với hi vọng họ sẽ gặp được may mắn trong cả năm. Nụ cười, sự thân thiện trong ngày mồng 1 tết sẽ mang một thông điệp của sự vui vẻ, tươi mới cho cả năm. Nên bất kì người Nhật nào bạn gặp đêu vui vẻ , mỉm cười.

Người Nhật luôn tươi cười trong ngày đầu năm
Người Nhật luôn tươi cười trong ngày đầu năm

Ở Nhật người làm công việc liên quan đến giấy bút thì mồng 1 họ sẽ dành thời gian để khai bút. Và thường thì họ sẽ tự viết những lời chúc dành cho bản thân mình, người thân hay sáng tác một bài thơ. Những nét bút đầu tiên này sẽ được lưu giữ rất cẩn thận.

Và ở Nhật trong những ngày tết, nhất là sau thời gian thừa thì trẻ em sẽ được bố mẹ, ông bà mừng tuổi giống như Việt. người lớn thì sẽ tặng nhau những món quà do chính tay họ chuẩn bị.

Mồng 2, 3 tết, người Nhật sẽ đến thăm nhà người thân, bạn bè và tặng quà cho nhau để chúc mừng năm mới.

Sau tết, Người Nhật Bản sẽ tổ chức tết 7 loài hoa vào ngày 7/1, làm vỡ bánh dày vào ngày 11/11, lễ thành nhân vào ngày 15/1 cho những nam nữ tròn 20 tuổi. Sau ngày 15/1 thì không khí tết tại đây mới thật sự qua đi và mọi thứ lại trở lại với những khởi đầu mới.

THÔNG TIN NHẬT BẢN