Nghề Thủ Công Làm Giấy Washi Ở Nhật

Thông Tin Nhật Bản

Mỗi tờ giấy Washi trông có vẻ giống nhau, có màu sắc kiểu dáng chất liệu như nhau nhưng bạn có biết rằng các tờ giấy Washi đều được làm thủ công bằng tay, cho nên những tờ giấy được làm ra là một tác phẩm không cái nào giống cái nào. Tấm giấy mỏng manh được những người thợ làm giấy tỉ mỉ lọc bụi bẩn, trải qua nhiều giai đoạn mới tạo nên được thành phẩm là một tấm giấy trắng để mọi người thỏa sức sáng tạo lên nó.

Đây là các bước làm giấy Washi, công việc không chỉ đơn giản là bỏ tiền ra mua một tấm giấy mà nó là cả một quá trình kiên trì và yêu nghề của thợ làm giấy.

Bước 1

Thu hoạch cây để làm giấy, có rất nhiều cây có thể làm giấy được như cây gampi (một loại cây bụi), cây kozo hoặc cây mitsumata. Người ta cắt bỏ cành nhỏ chỉ giữ lại thân cây thẳng tắp.

Washi - niềm tự hào của Nhật Bản
Washi - niềm tự hào của Nhật Bản

Bước 2

Sau khi thu hoạch cắt tỉa gọn gàng, cây được xếp vào nồi hấp và ngâm nước, để lớp vỏ đen ở ngoài của cây dễ dàng tróc ra.

Bước 3

Sau ngâm cây, lúc cây còn mềm người ta dùng tay bóc phần vỏ ngoài, giữ lại phần vỏ đó cẩn thận, bởi vì Washi dùng sợi phía trong vỏ cây để làm giấy. Phần vỏ tiếp tục được phơi khô và cất giữ.

Bước 4

Sau khi được phơi khô người thợ giấy làm tiếp công đoạn là nấu vỏ và rửa vỏ cây thêm một lần nữa, họ chà mạnh vỏ dây vào những hòn đá trong nước suối để cuốn trôi đi phần vỏ ngoài xù xì của cây.

Bước 5

Bào phần vỏ đen bên trên bằng dao để lấy phần vỏ dưới, công đoạn này người thợ sẽ biết được loại giấy ra đời sẽ có màu gì, bởi vì dưới lớp vỏ xù xì là màu vàng thì tờ giấy sẽ có màu vàng ấm áp, còn nếu ra màu trắng thì tờ giấy sẽ có màu trắng tinh.

Bước 6

Người ta tiếp tục ngâm phần vỏ với vôi và tro gỗ để sợi giấy được tẩy trắng, sợi gỗ tiếp tục được nấu lên để loại bỏ bụi bẩn li ti còn sót lại, đây là công đoạn quan trọng cần người thợ giấy thật tinh tường tỉ mỉ mới có thể cho ra những tấm giấy đẹp mắt.

Giấy washi mang nét văn hóa đặc sắc của đất nước Nhật Bản
Giấy washi mang nét văn hóa đặc sắc của đất nước Nhật Bản

Bước 7

Dần vỏ cây bằng búa, công đoạn này rất vất vả, người thợ phải dùng chiếc búa nặng để đập vỏ cây tơi ra, ngày nay công đoạn này người ta làm bằng máy để tiết kiệm sức người và thởi gian.

Bước 8

Pha trộn dung dịch bột gỗ với phần dung dịch từ rễ cây Tororoaoi. Dung dịch này gọi là “Neri”, giữ vai trò kết nối các sợi gỗ với nhau. Những sợ gỗ tơi ra quyện vào nước và dung dịch kết dính tạo ra màu trắng đục.

Bước 9

Chao đều khuôn Suketa trong khay Sukifune để xeo giấy. Giấy sau khi xeo được gọi là “Shisshi”, nghĩa là “Giấy ướt”. khuôn giấy được chao liên tục đến khi bột gỗ trải đều trên khuôn, những tờ giấy ướt được xếp thành chồng với nhau, chồng giấy này được gọi là “Kanda” hay “Shito”, tức “Giường giấy”.

Bước 10

Công đoạn này là công đoạn vắt gấy , người thợ dùng vật nặng đè lên mặt giấy cho giấy ráo nước sau đó trải thẳng tờ giấy lên chiếc bàn thép sạch để giấy khô, có nhiều nới giấy được phơi dưới ánh nắng, nhưng đa số người ta dùng bảng thép vì nó nhanh khô hơn.

Bước 11 

Công đoạn cuối cùng là kiểm tra giấy, tờ giấy đạt chất lượng là tờ giấy có độ mỏng đều, không bị lủng hay có bụi bẩn sót lại. công việc này phải được tiến hành dưới ánh sáng ban ngày và được kiểm tra bằng mắt thường.

Trên đây là 11 thủ công để làm ra giấy Washi, trên nước Nhật có hàng ngàn loại Washi mỗi loại Washi được truyền từ đời này qua đời khác theo như một nét văn hóa của địa phương, công dụng của giấy Washi cũng rất đa dạng như làm giấy vẽ tranh, gói quà, trang trí, dán cửa…. con người Nhật bản quả là rất sáng tạo, tuy giấy công nghiệp tiện lợi rất thịnh hành nhưng người Nhật vẫn không quên lưu giữ bản sắc truyền thống ngày xưa. Việc hiểu rõ những nét văn hóa của đất nước Nhật là điều rất cần thiết cho các bạn du học sinh và đặc biệt đối với các bạn dịch thuật tiếng Nhật, điều đó giúp cho khả năng dịch thuật được sát nghĩa hơn.

THÔNG TIN NHẬT BẢN