Lễ Hội Thất Tịch - Tanabata

Thông Tin Nhật Bản

Đi qua những ngày hè của tháng 5 và tháng 6, người Nhật vẫn mong ngóng một cơn mưa mát mẻ sẽ rơi đúng vào ngày 7-7 âm lịch. Tương truyền rằng vào ngày đó những hạt mưa rớt xuống trần gian là nước mắt của chàng chăn bò Hikoboshi và tiên nữ Orihime khi cả hai được gặp nhau sau một năm xa cách.

Câu chuyện của Hikoboshi và Orihime thực ra không khác nhiều so với chuyện của Ngưu Lang và Chức Nữ có nguồn gốc từ Trung Quốc, câu chuyện này cũng khá quen thuộc với người Việt Nam. Tuy nhiên ở Nhật Bản, người ta không chỉ nhắc đến chuyện tình của Hikoboshi và Orihime mà còn chào đón lễ hội thất tịch Tanabata Matsuri với một ngày mang nhiều hoạt động có yếu tố bản địa.

Lễ hội thất tịch Tanabata Matsuri ở Nhật Bản
Lễ hội thất tịch Tanabata Matsuri ở Nhật Bản

Lễ hội Tanabata Nhật Bản có nguồn gốc từ truyền thuyết về người con gái đã dệt nên dải Ngân hà, về một mối tình bị chia cắt, và chỉ duy nhất trong ngày 7 tháng 7 này, hai ngôi sao ở hai đầu dải Ngân Hà mới được trùng phùng.

Truyện kể lại rằng, Ngọc Hoàng Thượng Đế có một người con gái được Người rất yêu chiều tên là Tanabata-tsume (Orihime) chuyên dệt lụa. Một ngày kia, khi nhìn thấy một gã chăn bò rất đẹp trai tên là Hikoboshi đi ngang qua, nàng đem lòng si mê gã điên cuồng. Cha nàng bèn gả nàng cho chàng trai chăn bò. Hai người quá say mê nhau nên suốt ngày chỉ rong chơi và chẳng chịu làm gì cả, người con gái bỏ quên cả khung cửi còn con bò của chàng trai thì lang thang khắp nơi ở trên trời.

Các vị thần rất bất bình và bắt phạt họ phải sống tận hai đầu của dòng sông Ngân Hà. Mỗi năm một lần, họ chỉ được phép gặp nhau vào ngày bảy tháng bảy hàng năm, cho bầu trời trở nên quang đãng. Nếu trời mưa, thì có nghĩa là dòng sông trên bầu trời dâng nước quá cao và những con chim không thể cùng nhau bắc cầu cho chàng trai và cô gái gặp nhau được.

Các cặp đôi nam nữ thường cầu nguyện trong ngày lễ Thất Tịch
Các cặp đôi nam nữ thường cầu nguyện trong ngày lễ Thất Tịch

Vào ngày lễ hội, người Nhật gửi mong ước của mình đến hai vị thần Hikoboshi và Orihime những lời thỉnh cầu qua những mảnh giấy đầy màu sắc Tazanku rồi treo lên cây trúc trước cửa nhà, những người phụ nữ thường cầu khẩn Orihime giúp họ khéo léo hơn trong may vá dệt vải, còn những người đàn ông gửi đến Hikoboshi mong muốn vụ mùa bội thu và sự thịnh vượng. Đối với những đứa trẻ, chúng rất hào hứng đón nhận lễ hội Tanabata, vì chúng sẽ được trang trí những cành trúc và viết mong ước của mình lên những mảnh giấy đầy màu sắc.

Theo kinh nghiệm của một người chuyên dịch thuật tiếng Nhật lâu năm và tiếp xúc nhiều với văn hóa Nhật bản như tôi, không phải đơn giản mà người Nhật chọn những mảnh giấy màu sắc mà chúng còn mang ý nghĩa theo thuyết ngũ hành, nghĩa là gồm 5 màu xanh lục, hồng, vàng, trắng, đen. Ngoài ra, nhiều đôi lứa đang yêu cũng tới các đền thờ để cầu nguyện, mong tìm thấy ý trung nhân. Cây tre và đồ trang trí thường được đưa lên thuyền trôi nổi trên mặt sông hoặc là đốt đi sau khi lễ hội Tanabata kết thúc.